Verimliliği maksimuma çıkarırken IE4 motorlara küresel çapta geçiş

Yazar: Archbold Sibanda (MSc.), I-MAK Redüktör, Uluslararası Satış Mühendisi

Elektrik motorlarının dinamik ortamında optimum enerji verimliliğine ulaşmak en önemli hedeftir. Bu arayışlara, Uluslararası Elektroteknik Komisyonu’nun (IEC) başta olduğu uluslararası standartlar rehberlik yapmaktadır. IEC’nin elektrik ve elektronik teknolojilerini standartlaştırmadaki önemli rolü, özellikle IE olarak bilinen, tek hızlı, üç fazlı, kafesli endüksiyon motorlarının verimlilik sınıfları için kılavuz niteliğindeki IEC 60034-30 olmak üzere önemli standartlar oluşturmasında açıkça görülmektedir.

IE sınıflandırmaları – IE1 (Standart Verimlilik), IE2 (Yüksek Verimlilik), IE3 (Premium Verimlilik) ve IE4 (Süper Premium Verimlilik) – tam yükte motor verimliliğine dayalı karşılaştırma kriterleri olarak vardırlar. Bu sınıflandırmalar, enerji tasarruflu motorların çeşitli uygulamalarda yaygın olarak benimsenmesini teşvik etmeyi amaçlamaktadır.

Bu standartların belirlenmesinde ve uygulanmasında sektör uzmanlarını, üreticileri ve düzenleyici kurumları içeren işbirliği çok önemlidir. Bazı ülkeler kendi düzenlemelerini geliştirirken, birçoğu enerji verimliliğini ve çevresel sürdürülebilirliği teşvik etme çabalarını uyumlu hale getiren uluslararası standartları benimsiyor.

Bu küresel çalışmalar doğrultusunda İ-MAK, 75 kW ve üzeri IE4 verimlilik sınıfına sahip motorları üretmektedir. Bu stratejik karar, Türk hükümetinin enerji politikalarıyla uyumlu olup, hükümet etkisinin sanayi uygulamaları üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır.

Verimli enerji tüketimine yönelik çaba takdire şayan bir şekilde Avrupa ülkeleriyle sınırlı değildir. Dünya çapında, Fas, Ekvador, Kenya ve Gana’nın da aralarında bulunduğu ülkeler, düşük verimli motorların aşamalı olarak kullanımdan kaldırılmasına yönelik politikalar uyguluyor. Sorumluluk yalnızca hükümetlere değil, aynı zamanda müşterileri daha yüksek verimli seçeneklere yatırım yapmaya teşvik eden motor üreticilerine de düşüyor. Daha yüksek başlangıç maliyetlerine rağmen, ekteki grafikte de görüldüğü gibi amortisman süresi oldukça hızlıdır.

Grafikte 75 kW’lık bir IE4 motorun 7 yıllık maliyet analizi gösterilmektedir. Haftanın 5 günü 24 saat etkinliğini koruyan enerji tasarrufu faktörü, ikinci yılda satın alma maliyetini aşıyor. 7 yıl boyunca enerji tasarrufu tek başına 20.720 $’a ulaşıyor ve bu da motorun satın alma maliyetini iki katına çıkarıyor.

Maalesef, enerji maliyetlerinin hızla yükseldiği bölgelerde fabrikalar, hâlâ finansal kısıtlamalar nedeniyle kapanma tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor. Ancak yüksek verimliliğe yönelik düzenlemelerin artmasıyla birlikte bu senaryoların geçerliliğini yitirmesi gerekiyor. IE4 motorlara geçiş yalnızca teknolojik bir ilerlemeyi değil, aynı zamanda sürdürülebilir ve uygun maliyetli bir endüstriyel geleceğe yönelik kolektif bir bağlılığı da işaret ediyor.

Son olarak, daha önce sorulan soru aslında sürdürülebilirlikle ilgili; düşük verimli motorların kullanımı çevre, ekonomi ve gelecek nesillerin, yani torunlarımızın genel refahı için risk oluşturuyor. Daha sürdürülebilir ve dayanıklı bir gelecek yaratmak için daha yüksek verimli teknolojilere geçiş şarttır.