Tarımın Geleceği Kooperatifleşmeden Geçiyor

GROWTECH.ANTALYA kapsamında düzenlenen Üretici Kooperatifler panelinde tarım sektöründe sürdürülebilir üretim için kooperatifçiliğin ve güç birliğinin önemine dikkat çekildi.

AgroNews Genel Yayın Yönetmeni Yasemin Arslan’ın moderatörlüğünü üstlendiği panele konuşmacı olarak SS. Döşemealtı Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi Kurucusu Ayten Çot, Korkuteli Ziraat Odası Başkan Yardımcısı ve Çaykenarı Tarımsal Kooperatifi Başkan Yardımcısı Soner Akkanat, Kumluca Tarımsal Koop. Kurucu Üyesi Şahin Köse ile Uluslararası Tarım Derneği Başkanı Ziraat Yüksek Mühendisi Seda Özel katıldı.

Moderatör Yasemin Arslan, üretici kooperatifler için finansman, markalaşma ve pazarlama konularının önemine dikkat çekerek, İspanya ve Hollanda örneğinde olduğu gibi Türkiye için de kooperatifleşmenin tarımın geleceğinde önemli rol oynayacağını vurguladı.

Dijitalleşme ve Kurumsallaşma Vurgusu

Uluslararası Tarım Derneği Başkanı Ziraat Yüksek Mühendisi Seda Özel, toplumda kooperatifleşme alanındaki başarı örneklerinin dijitalleşmenin de etkisiyle olumlu sonuçlar doğurduğunu belirtti.

Özel, çiftçilerin örgütlenme gayreti içerisinde olduğunu ifade ederek konuyu kurumsal düzeyde ele almanın gerekliliğine değindi. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın tüm ilçelerde altyapısının bulunduğunu hatırlatan Özel, çiftçilerin ürün bazlı birlikler kurarak devlet desteğiyle kurumsallaşmalarının teşvik edilmesi gerektiğini söyledi. İşletme giderleri, para yönetimi ve finansmana erişimde yaşanan sıkıntılara dikkat çeken Özel, kooperatiflerin kurumsallaşamama sorunu bulunduğunu belirtti. Ürünlerin mamülleştirilmesi, paketlenmesi ve son tüketiciye ulaştırılmasının önemini vurgulayan Özel, işletme süreçlerinde oto kontrol ve güvenliğin de önem taşıdığını, bu amaçla yazılımlar, dijital kontrol sistemleri, kameralar ve sensörler gibi teknolojik imkanların kullanılabileceğini ifade etti. Modern teknolojilerin ve dijital süreçlerin Türkiye tarımına entegre edilmesinin gerekliliğine değinen Özel, kooperatiflerin yerel kalkınma modeli çerçevesinde önemli rol oynadığını, tarım sektörünün istihdam sağlamanın yanı sıra ithalat ve iç pazara yapılan satışlarla katma değer yarattığını, stratejik öneme sahip üretici kooperatiflerinin ekonomiye katkı sağladığını kaydetti.

Üreticilerin Yaşadığı Zorluklar

Çaykenarı Tarımsal Kooperatifi Başkan Yardımcısı Soner Akkanat, üreticilerin mevcut piyasa şartlarında çeşitli sıkıntılar yaşadığını belirtti. Akkanat, üretici kooperatiflerinin toplu alım veya satışlarla piyasa şartlarında mücadele etmeye ve ortaklarını korumaya çalıştığını ifade etti. Kooperatiflerinin genelde hayvancılık ve süt toplama alanında çalışmalar yürüttüğünü aktaran Akkanat, piyasa koşullarından etkilendiklerini, mazot ve işçilik gibi girdi maliyetlerinin arttığını belirtti. Üreticinin sattığı fiyatla marketteki fiyat arasındaki uçuruma dikkat çeken Akkanat, bu konuda yeni çözümler üretilmesi gerektiğini vurguladı.

Kadın Üreticilerin Rolü

SS. Döşemealtı Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi Kurucusu Ayten Çot, kadın üreticilerin önemli bir güce sahip olduğunu, kırsalda kadın iş gücünün çok değerli olduğunu, çünkü kadınların yalnızca tarlada değil evde de günün her saati üretim yaptığını belirtti. Çot, kadınların üretken varlıklar olduğunu, ellerinden gelen her şeyi değerlendirdiklerini ve ürettiklerini çevreleriyle paylaştıklarını söyledi. Üretileni sürdürmenin üretmekten daha önemli olduğuna dikkat çeken Çot, Antalya’nın tarımın başkenti olduğunu, bütün ülkeye yetiştiği gibi birçok ülkeye ihracat yaptığını ifade etti. İsrafın önlenmesinin önemini vurgulayan Çot, sözleşmeli tarım yaptığını, pazarı doğrultusunda üretim yaptığını ve kadınları örgütlemek için kooperatifleşmenin en güzel yol olduğunu belirtti. Döşemealtı Kadın Kooperatifini kurduğunu aktaran Çot, ilçenin zengin ürünlerini sıfır atık prensibiyle işlediklerini, Sağlık Bakanlığı mevzuatlarına uygun şekilde üreterek ambalajlayıp satış yaptıklarını kaydetti.

Kooperatifleşme Çözüm Olarak Görülüyor

Kumluca Tarımsal Koop. Kurucu Üyesi Şahin Köse, çiftçilerin kurtuluşunun kooperatifleşmeden geçtiğini vurguladı. Köse, girdi maliyetleri ve pazarlama konusunda çiftçilerin sıkıntı yaşadığını, üreticinin gücünün yetmediği ve sesini duyuramadığı durumda en etkili çözümün kooperatif olduğunu düşündüğünü belirtti. Kumluca Tarımsal Kalkınma Kooperatifini kurduklarını aktaran Köse, Antalya tarımının Türkiye’nin lideri olduğunu, Kumluca’nın ise Antalya’nın önde gelen tarım merkezlerinden biri olduğunu ifade etti. Öncelikle bir market açtıklarını, iki yıl işlettiklerini, şimdi ise üretim yaptıklarını ve Antalya Büyükşehir Belediyesinin destekleriyle önemli bir konuma geldiklerini kaydeden Köse, çiftçilerin kurtuluşunun kooperatif ve birlikler olduğunu görmesi gerektiğini vurguladı. İspanya örneğine değinen Köse, ülkede 68-70 milyon nüfusa karşılık yaklaşık 2 milyon çiftçi bulunduğunu, çiftçi birliklerinin orada çok önemli olduğunu ve hükümet tarafından desteklendiğini belirtti. İspanya’nın 2 milyon üreticiyi 13 birlik altında topladığını ve problemleri kısa sürede çözdüğünü aktaran Köse, en önemli olgunun pazar konusu olduğunu, pazarını sağlayamayan üretimin anlamı olmadığını, bunun tek çözüm yolunun birlikler oluşturmak ve kooperatifleşmek olduğunu ifade etti.