G7 Zirvesi’nde Jeopolitik Güvenlik, Kritik Mineraller ve Yapay Zekâ Gündemi Öne Çıktı

Fransa’nın Evian-les-Bains kentinde düzenlenen 2026 G7 Liderler Zirvesi, Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki gelişmeler, kritik mineral tedarik zincirleri ve yapay zekâ teknolojilerinin geleceğine ilişkin önemli mesajlarla tamamlandı.

Dünyanın en büyük gelişmiş ekonomilerini bir araya getiren 2026 G7 Liderler Zirvesi, 15-17 Haziran tarihleri arasında Fransa’nın Haute-Savoie bölgesindeki Evian-les-Bains kentinde gerçekleştirildi. Küresel jeopolitik gerilimlerin, enerji güvenliği tartışmalarının ve teknoloji rekabetinin yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşen zirvede liderler; Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki son gelişmeler, küresel ekonomik görünüm, kritik tedarik zincirleri ve yapay zekâ alanındaki düzenlemeleri masaya yatırdı.

G7 ülkelerinin yanı sıra Hindistan, Brezilya, Kenya ve Güney Kore gibi ülkelerin temsilcileri de zirveye davet edilerek uluslararası iş birliği gündemi genişletildi.

Ukrayna’ya Destek ve Rusya’ya Yeni Baskı

Zirvenin en önemli başlıklarından biri Ukrayna’daki savaş oldu. G7 liderleri, Ukrayna’nın hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik desteklerini yinelerken, Rusya’nın enerji gelirlerini hedef alan yeni yaptırım adımlarını gündeme aldı.

ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, İran krizi nedeniyle geçici olarak askıya alınan Rus petrolüne yönelik yaptırımların yeniden devreye alınabileceğini söyledi. Trump ayrıca Rusya’nın bir barış anlaşmasına ulaşması gerektiğini vurgulayarak savaşın sona erdirilmesi çağrısında bulundu.

Zelenski ise zirve kapsamında liderlerle yoğun diplomatik temaslar yürüttü. Ukrayna lideri, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Trump ve Avrupalı liderlerin de katılımıyla üçlü veya çok taraflı bir görüşme yapılmasını önerdiğini açıkladı.

Orta Doğu ve İran Dosyası Gündemin Üst Sıralarında Yer Aldı

ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik ön anlaşmanın ardından İran konusu da zirvenin öncelikli başlıkları arasında yer aldı. Liderler, İsrail-İran gerilimi ve bölgesel güvenlik mimarisinin geleceğini değerlendirirken, diplomatik çözüm yollarının güçlendirilmesi gerektiği yönünde görüş birliği oluştu.

Enerji piyasaları açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam kapasiteyle çalışmasının küresel petrol fiyatları üzerindeki etkileri de görüşülen konular arasında yer aldı.

Çin’e Karşı Kritik Mineraller Hamlesi

Ekonomi ve ticaret başlığında öne çıkan en önemli karar ise kritik mineraller konusunda oldu.

G7 ülkeleri, nadir toprak elementleri, batarya hammaddeleri ve kalıcı mıknatıs üretiminde tek bir ülkeye bağımlılığı azaltmak amacıyla “Kritik Mineraller Dayanıklılık ve Üretim İttifakı” kurulmasını kararlaştırdı. İttifakın temel hedefi, 2030 yılına kadar kritik mineral tedarikinde tek bir kaynağa olan bağımlılığı yüzde 60’ın altına düşürmek.

Kararın özellikle elektrikli araçlar, enerji depolama sistemleri, rüzgâr türbinleri, savunma sanayii ve yarı iletken üretimi açısından stratejik öneme sahip olduğu değerlendiriliyor.

Ortak bildiride ayrıca küresel ekonomik dengesizliklere dikkat çekilerek, devlet destekli aşırı üretim politikalarının dünya ticaretinde bozulmalara yol açtığı vurgulandı. Açıklamalar, Çin’in sanayi sübvansiyonlarına yönelik dolaylı ancak güçlü bir eleştiri olarak yorumlandı.

Yapay Zekâ Zirvenin Teknoloji Gündemini Belirledi

2026 zirvesinin dikkat çeken başlıklarından biri de yapay zekâ oldu.

Anthropic, OpenAI, Google ve Mistral AI gibi önde gelen teknoloji şirketlerinin yöneticileri liderlerle bir araya geldi. Görüşmelerde özellikle çevrimiçi güvenlik, çocukların dijital ortamda korunması, yapay zekâ sistemlerinin güvenilirliği ve sohbet robotlarının çocuklarla iletişim kurarken kullandığı dil standartları ele alındı.

Liderler, yapay zekâ teknolojilerinin ekonomik büyümeyi desteklerken toplumsal risklerin azaltılmasına yönelik ortak çalışma mekanizmalarının geliştirilmesi konusunda mutabakata vardı.

Güvenlik Önlemleri ve Siber Saldırı Girişimi

İsviçre sınırına yakın konumu nedeniyle zirve, olağanüstü güvenlik önlemleri altında gerçekleştirildi. Binlerce polis ve askeri personel görev yaparken, hava sahasında da kapsamlı kısıtlamalar uygulandı.

Zirvenin ilk gününde bazı yerel kamu kurumlarının internet siteleri Rusya yanlısı olduğu belirtilen NoName057(16) isimli grup tarafından siber saldırıya uğradı. Yetkililer, saldırının ciddi bir güvenlik açığı oluşturmadığını ve zirvenin işleyişini etkilemediğini açıkladı.

Diplomasi Trafiğinin Yanında “Açık Mikrofon” Anları da Dikkat Çekti

Yoğun diplomatik gündemin yanında liderler arasında yaşanan bazı samimi anlar da kamuoyunun ilgisini çekti. Basına yansıyan görüntülerde liderlerin açık kalan mikrofonlar nedeniyle yaptıkları gayriresmî sohbetler sosyal medyada geniş yankı buldu.

Bu anlar arasında İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin sigarayı bıraktığını anlatması ve bazı liderlerin Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un masada unuttuğu saat üzerinden yaptıkları espriler öne çıktı.

Jeopolitikten Jeoekonomiye Uzanan Yeni Gündem

Evian Zirvesi, G7’nin yalnızca güvenlik ve dış politika meselelerine değil, aynı zamanda kritik tedarik zincirleri, enerji dönüşümü, ileri teknoloji rekabeti ve yapay zekâ yönetişimi gibi alanlara da odaklandığını gösterdi.

Özellikle kritik mineraller konusunda alınan kararlar, elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji ekipmanları, yarı iletkenler ve yüksek teknoloji üretimi açısından önümüzdeki yıllarda küresel sanayi politikalarının şekillenmesinde önemli rol oynayacak gelişmeler arasında değerlendiriliyor.

Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor?

G7 Zirvesi’nde alınan kararlar, Türkiye açısından özellikle sanayi, enerji dönüşümü ve teknoloji politikaları bakımından önemli sinyaller içeriyor.

Kritik mineraller konusunda kurulan yeni ittifak, elektrikli araçlar, batarya teknolojileri, rüzgâr türbinleri ve savunma sanayi tedarik zincirlerinde Çin’e bağımlılığı azaltmayı hedefliyor. Avrupa ile güçlü ticaret ilişkilerine sahip Türkiye’nin, bor, nadir toprak elementleri işleme kapasitesi, batarya üretimi ve yeşil sanayi yatırımlarıyla bu yeni tedarik ağlarında daha görünür bir rol üstlenme potansiyeli bulunuyor.

Yapay zekâ alanında başlayan yeni düzenleme süreci ise Türkiye’deki teknoloji şirketleri ve ihracatçı sanayi kuruluşları açısından önem taşıyor. Avrupa Birliği’nin Yapay Zekâ Yasası (AI Act) sonrasında G7 ülkelerinin ortak standartlar geliştirmesi, küresel pazarlarda faaliyet gösteren Türk teknoloji firmalarının da bu kurallara uyumunu giderek daha kritik hale getirebilir.

Rusya’ya yönelik enerji ve petrol yaptırımlarının yeniden gündeme gelmesi, enerji ithalatçısı konumundaki Türkiye açısından da yakından takip edilmesi gereken bir gelişme olarak öne çıkıyor. Küresel petrol fiyatlarında yaşanabilecek yeni dalgalanmalar, sanayi üretim maliyetleri ve enflasyon üzerinde etkili olabilir.

Öte yandan zirvede öne çıkan kritik mineraller, enerji güvenliği, yapay zekâ ve stratejik tedarik zincirleri başlıkları, önümüzdeki dönemde küresel sanayi politikalarının ana eksenini oluşturacak gibi görünüyor. Bu durum, Avrupa pazarına entegre üretim yapısıyla Türkiye’nin sanayi ve ihracat stratejilerinde yeni fırsatlar kadar yeni uyum yükümlülükleri de yaratabilir.

Evian Zirvesi, küresel ekonominin odağının düşük maliyetli üretimden stratejik üretime, serbest ticaretten tedarik güvenliğine ve dijitalleşmeden yapay zekâ yönetişimine doğru kaydığını bir kez daha ortaya koydu. Türkiye’nin bu dönüşümdeki konumu, yalnızca üretim kapasitesine değil; kritik hammaddeler, yüksek teknoloji ve yeşil sanayi alanlarında sağlayacağı katma değere bağlı olacak.